تاریخ مختصر ایران برای مسافران

ایران از کهن‌ترین تمدن‌های پیوسته‌ی جهان است. آشنایی با فصل‌های بزرگ تاریخ، هر مسجد و کاخ و ویرانه‌ای را در سفر زنده می‌کند.

ایلام و نخستین شهرها (حدود ۳۲۰۰ تا ۵۳۹ پیش از میلاد)

ایلامیان پیش از پارس‌ها در جنوب غربی شهر ساختند. زیگورات چغازنبیل نزدیک شوشتر از سالم‌ترین زیگورات‌های جهان است و شهر باستانی شوش هم در همان نزدیکی است.

هخامنشیان (۵۵۰ تا ۳۳۰ پیش از میلاد)

کوروش بزرگ ماد و پارس را متحد کرد و بزرگ‌ترین امپراتوری تا آن روز را از مصر تا هند ساخت. آرامگاهش در پاسارگاد است و داریوش و خشایارشا تخت جمشید را در یک ساعتی شیراز بنا کردند. همدان (هگمتانه) پایتخت تابستانی بود. اسکندر در ۳۳۰ پیش از میلاد این دوره را پایان داد.

اشکانیان و ساسانیان (۲۴۷ پیش از میلاد تا ۶۵۱ میلادی)

اشکانیان رقیب روم بودند و ساسانیان آیین زرتشتی را دین رسمی کردند. نقش‌برجسته‌های نقش رستم و طاق بستان (کرمانشاه) و سازه‌های آبی شوشتر (میراث جهانی یونسکو) از این دوره‌اند. آتشکده و دخمه‌های زرتشتی را هنوز در یزد می‌بینید.

اسلام و نوزایی فرهنگ ایرانی (قرن ۷ تا ۱۵)

پس از ورود اسلام، ایران زبان و فرهنگ خود را نگه داشت. فردوسی، خیام، مولانا، سعدی و حافظ به فارسی سرودند؛ آرامگاه حافظ و سعدی در شیراز است. سلجوقیان مسجد جامع اصفهان را ساختند و از دوره‌ی ایلخانی گنبد سلطانیه نزدیک قزوین به جا مانده است.

صفویان (۱۵۰۱ تا ۱۷۳۶)

صفویان تشیع را مذهب رسمی کردند و شاه عباس پایتخت را به اصفهان برد و میدان نقش جهان، مساجد، کاخ‌ها و پل‌هایش را ساخت؛ «اصفهان نصف جهان».

زندیه، قاجار و پهلوی (۱۷۵۰ تا ۱۹۷۹)

کریم‌خان زند از شیراز حکومت کرد (بازار وکیل و ارگ کریم‌خان). قاجارها تهران را پایتخت کردند و کاخ گلستان را ساختند؛ خانه‌های تاریخی کاشان هم از این دوره‌اند. در قرن بیستم پهلوی‌ها کشور را نوسازی کردند.

جمهوری اسلامی (۱۹۷۹ تاکنون)

انقلاب ۱۳۵۷ جمهوری اسلامی را بنیان گذاشت و جنگ ایران و عراق (۱۳۵۹ تا ۱۳۶۷) پس از آن آمد. ایران امروز کشوری جوان و تحصیل‌کرده با حدود ۹۰ میلیون نفر جمعیت است، به تاریخش افتخار می‌کند و به مهمان‌نوازی شهره است.